Covid-19’un Gençlerde Görülme Sıklığı Arttı
Koronavirüs (COVID-19) deyince çoğunlukla ileri yaştaki kişilerin risk altında olduğu düşünülür. Ancak gençler ve genç yetişkinler de bu enfeksiyondan etkilenir, hastalığı ağır geçirebilir ve virüsü çevresine yayabilir. "Gencim ve sağlıklıyım, bana bir şey olmaz" düşüncesi yanıltıcı olabilir. Bu yazıda gençlerde COVID-19'un neden önemsenmesi gerektiği, gençlerde görülen belirtiler, risk faktörleri, Long COVID ve korunma yolları ele alınmaktadır.
Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve hekim muayenesinin yerini tutmaz. Solunum yolu şikayetleriniz için bir hekime başvurmanız önerilir.
Gençlerde COVID-19 Neden Önemsenmeli?
Gençlerin çoğu COVID-19'u hafif belirtilerle atlatsa da, bu herkes için geçerli bir kural değildir. Genç ve sağlıklı kişiler de hastalığı ağır geçirebilir, hastaneye yatış gerektiren tablolar yaşayabilir. Ayrıca gençler, belirtileri hafif olduğu için enfekte olduklarını fark etmeden virüsü çevrelerindeki daha kırılgan kişilere, örneğin ileri yaştaki aile bireylerine veya kronik hastalığı olanlara bulaştırabilir.
Bu nedenle gençlerde COVID-19, hem kişisel sağlık hem de toplum sağlığı açısından önemlidir. Hastalığı hafif geçirmek, uzun vadeli etkilerin hiç görülmeyeceği anlamına da gelmez.
Gençlerde COVID-19 Belirtileri
Gençlerde COVID-19 belirtileri genel olarak diğer yaş gruplarına benzer. En sık görülen belirtiler şunlardır:
- Ateş ve üşüme
- Öksürük ve boğaz ağrısı
- Halsizlik ve yorgunluk
- Baş ağrısı ve kas ağrıları
- Tat ve koku duyusunda azalma veya kayıp
- Burun akıntısı ve tıkanıklık
- Bazı kişilerde bulantı, kusma veya ishal gibi sindirim sistemi şikayetleri
Belirtiler kişiden kişiye değişir. Bazı gençler hiçbir belirti göstermeden hastalığı geçirir, ancak yine de bulaştırıcı olabilir. Koronavirüste görülen ağrılar konusunda Koronavirüs Hastalarında Ağrı Şikayeti yazımızı inceleyebilirsiniz.
Gençlerde Riski Artıran Faktörler
Genç olmak COVID-19'u ağır geçirmeyeceğinizi garanti etmez. Bazı durumlar gençlerde de ciddi hastalık riskini artırır:
- Sigara ve elektronik sigara kullanımı
- Obezite (aşırı kilo)
- Astım, KOAH gibi kronik akciğer hastalıkları
- Diyabet ve kalp-damar hastalıkları
- Bağışıklık sistemini baskılayan durumlar
Özellikle sigara ve elektronik sigara kullanımı, solunum yollarını zayıflatarak gençlerde de hastalığın daha ağır seyretmesine katkıda bulunabilir. Bu konuda genç yaşta e-sigara ve akciğer hasarı ilişkisi yazımız yol gösterici olabilir.
Gençlerde Long COVID
Long COVID (uzun COVID), enfeksiyon geçtikten sonra haftalarca ya da aylarca süren belirtileri tanımlar ve yalnızca ileri yaştakilerde değil, gençlerde de görülebilir. En sık görülen kalıcı belirtiler arasında yorgunluk, nefes darlığı, eforla artan halsizlik, dikkat ve konsantrasyon güçlüğü yer alır. Hastalığı hafif geçiren genç bir kişide bile Long COVID gelişebilir. Dört haftadan uzun süren belirtiler bir hekim tarafından değerlendirilmelidir. Ayrıntılı bilgi için COVID-19 sonrası solunum sorunları ve Long COVID yazımızı inceleyebilirsiniz.
Gençler İçin Korunma Yolları
- El hijyenine dikkat edin, ellerinizi sık yıkayın.
- Solunum yolu enfeksiyonu olan kişilerle yakın temastan kaçının.
- Kalabalık ve kapalı ortamlarda havalandırmaya özen gösterin.
- Aşılarınızı hekim önerisine göre güncel tutun.
- Sigara ve elektronik sigaradan uzak durun.
- Belirtiniz varken başkalarıyla yakın temastan kaçının.
Ne Zaman Doktora Gidilmeli?
Aşağıdaki durumlarda vakit kaybetmeden tıbbi yardım alınmalıdır:
- Giderek artan nefes darlığı veya göğüste baskı hissi
- Yüksek ateşin günlerce düşmemesi
- Dudak veya yüzde morarma
- Aşırı halsizlik veya bilinç bulanıklığı
- Belirtilerin iyileşme yerine ağırlaşması
- Kronik hastalığı olan gençlerde belirtilerin başlaması
Sık Sorulan Sorular
Gençler COVID-19'u ağır geçirir mi?
Gençlerin çoğu hastalığı hafif atlatır, ancak genç ve sağlıklı kişiler de ağır geçirebilir ve hastaneye yatış gerektiren tablolar yaşayabilir. Obezite, sigara ve kronik hastalıklar gençlerde de riski artırır.
Gençlerde COVID belirtileri farklı mı?
Belirtiler genel olarak diğer yaş gruplarına benzer: ateş, öksürük, halsizlik, kas ağrısı, tat ve koku kaybı. Bazı gençlerde bulantı, kusma ve ishal gibi sindirim sistemi şikayetleri de görülebilir.
Gençlerde Long COVID görülür mü?
Evet. Long COVID yalnızca ileri yaştakilerde değil, gençlerde de görülebilir. Hastalığı hafif geçiren genç bir kişide bile yorgunluk, nefes darlığı ve dikkat güçlüğü gibi kalıcı belirtiler gelişebilir.
Yukarıdaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır. Kişiye özel değerlendirme için Göğüs Hastalıkları Uzmanı Dr. Tuğçe Hürkal'a başvurabilirsiniz.
